Hiểu về lạm phát
Lạm phát là tốc độ mà mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ tăng lên theo thời gian, làm bào mòn sức mua. Hiểu lạm phát là điều rất quan trọng cho kế hoạch tài chính dài hạn.
Cách dùng máy tính lạm phát
Nhập số tiền hiện tại bạn muốn đánh giá, tỷ lệ lạm phát hằng năm kỳ vọng (mức trung bình lịch sử ở các nền kinh tế phát triển khoảng 2-3%) và số năm trong tương lai. Máy tính sẽ cho bạn biết số tiền đó sẽ có giá trị bao nhiêu trong tương lai và sức mua thực của nó là bao nhiêu.
Công thức lạm phát
Sức mua trong tương lai = Giá trị hiện tại ÷ (1 + tỷ lệ lạm phát)^số năm. Ví dụ, 100 USD hôm nay với lạm phát hằng năm 3% sẽ chỉ còn sức mua tương đương 74.41 USD sau 10 năm. Ngược lại, bạn sẽ cần 134.39 USD sau 10 năm để mua được thứ mà 100 USD mua được hôm nay. Đó là lý do vì sao đầu tư quan trọng - tiền nằm yên trong tài khoản tiết kiệm với lãi thấp hơn lạm phát thực ra đang mất giá mỗi năm.
Câu hỏi thường gặp
Tỷ lệ lạm phát điển hình là bao nhiêu?
Ngân hàng trung ương ở các nước phát triển thường nhắm mục tiêu lạm phát hằng năm 2%. Mức trung bình lịch sử trong các nền kinh tế ổn định là 2-3%. Tuy nhiên, một số giai đoạn (như 2021-2023) chứng kiến lạm phát tăng vọt lên 6-9%. Với kế hoạch tài chính dài hạn, dùng 3% là ước tính thận trọng hợp lý.
Làm thế nào để bảo vệ khoản tiết kiệm khỏi lạm phát?
Đầu tư vào các tài sản lịch sử thường vượt lạm phát: cổ phiếu (7-10% lợi suất hằng năm), bất động sản (8-12%), trái phiếu được bảo vệ lạm phát (TIPS/linkers) và hàng hóa. Giữ quá nhiều tiền mặt hoặc tài khoản tiết kiệm lãi thấp đồng nghĩa với việc mất sức mua mỗi năm.